Zorlayıcı durumlarda sorumluluk almak, çözüm üretmek ve kişisel kaynakları kullanmak, yeterlilik ve kontrol duygusunu destekleyebilir. Bununla birlikte, güçlükleri bağımsız biçimde çözebilmek ile yardım almadan çözmek zorunda hissetmek aynı değildir. Bu iki durum arasındaki fark, destek isteyebilmenin kişi için mümkün bir seçenek olarak görülüp görülmemesiyle ilgilidir.
Bağımsızlık ve Destek
Bağımsızlık, desteğin bütünüyle dışlanması anlamına gelmez. Bazı güçlükler bireysel çabayla çözülebilirken bazı durumlarda desteğe ihtiyaç duyulabilir. Bu ihtiyaç içinde bulunulan koşullara, ilişkilere ve geçmiş deneyimlere göre değişebilir.
Destek ihtiyacını belirleyen yalnızca güçlüğün boyutu da değildir. Başkasına yük olma kaygısı, ihtiyacın yanlış anlaşılacağı ya da önemsenmeyeceği düşüncesi, daha önce talep edilen desteğin karşılık bulmamış olması veya kontrolün azalacağı endişesi, yardım istemeyi güçleştirebilir. Bu etkenlerin varlığında destek ihtiyacı fark edilse bile dile getirilmeyebilir.
İlişkilerde Nasıl Görünebilir?
Dile getirilmeyen destek ihtiyacının çevre tarafından fark edilmesi her zaman kolay olmayabilir. İlişkilerde çoğunlukla sorumluluk üstlenen ve destek sunan tarafta bulunmak, zamanla alışılmış bir konuma dönüşebilir. Böyle bir düzende ihtiyaçları ifade etmek veya destek alan tarafta olmak daha az tanıdık hâle gelebilir.
Bu durum tek başına bir sorun göstergesi değildir. Ancak ilişkilerde desteğin nasıl paylaşıldığını etkileyerek tarafların genellikle belirli rollerde sıkışıp kalmasına yol açabilir. Destek sunmak ve destek almak arasındaki denge bazı ilişkilerde dönüşümlü, bazılarında ise daha sabit biçimde yaşanabilir.
Bununla birlikte bağımsızlık ve yakınlık birbirini dışlamaz. Yani kendi kararlarını vermek ve bazı deneyimleri başkalarıyla paylaşmak aynı anda mümkün olabilir.
Bu metin genel psikoeğitim amacıyla hazırlanmıştır. Tanı, kişisel değerlendirme veya yönlendirme niteliği taşımaz.
Yararlanılan Kaynaklar
Meadley, A., Rickwood, D. ve Ishikawa, A. (2024). Young adults’ perceptions of the role of self-reliance and trust on help seeking for mental health problems. Youth, 4(4), 1726–1738. 10.3390/youth4040109
McLeod, S., Berry, K., Hodgson, C. ve Wearden, A. (2020). Attachment and social support in romantic dyads: A systematic review. Journal of Clinical Psychology, 76(1), 59–101. 10.1002/jclp.22868